بیان مسأله
هویت ونحوه شکل گیری آن از موضوعاتی است که مورد علاقه بسیاری ازحوزه های علمی همچون روانشناسی،جامعه شناسی،علوم سیاسی وحتی ادبیات وهنر می باشد.ازدیدگاه روانشناسی موضوع هویت در شاخه های مختلفی چون روانشناسی اجتماعی،روانشناسی رشد وروانشناسی شخصیت مورد بحث قرار گرفته که این موضوع ازیک طرف نشان دهنده اهمیت موضوع واز طرفی دیگر نشانه ای از وسیع بودن حوزه مورد بررسی است
ارائه یک تعریف جامع ودقیق ازهویت کار آسانی نیست.باتوجه به این موضوع درششمین کنفرانس "جامعه پژوهش برای تشکیل هویت " SRIF)1999)یکی از محورهای بحث پیدا کردن فرآیند هایی بود که به ارائه تعاریف مناسب منجرمی شود وموضوع یکپارچه سازی تعاریف متعدد وپراکنده از هویت مورد بحث قرار گرفت.
مارشال (1999)ناهماهنگی در تعاریف ارائه شده رابه دلیل طبیعت این سازه میداند که دارای اجزای متعدد است وبه این دلیل توصیف دقیق هویت وهماهنگی میان این تعاریف را با دشواری روبه رو میسازد.از نظر او پژوهشهای انجام شده در این حوزه بیشتر روی یک یا دو فرآیند تاکید میکنند وتاکید نامتوازن برفرآیند های هویت ازایجاد یک دیدگاه یکپارچه که برای تعریف یکپارچه از هویت ضرورت دارد جلوگیری می کند.
بيشتر روانشناسان و نظريهپردازان شخصيت، هويت را در درجه نخست امري فردي و شخصي ميدانند.
از اين ديدگاه، هويت عبارت است از «احساس تمايز شخصي، احساس تداوم شخصي و احساس استقلال شخصي».(گل محمدی 1386)
ازنظر بارون وبرن(1997)ازسالهای نخست زندگیمان ،درخصوص این موضوع که کی هستیم یادگیری های ما شروع به شکل گرفتن میکنند. با گذشت زمان به این نتیجه می رسیم که چه کسی هستیم ودر رابطه با موضوعات بی مانندی که به خودمان اختصاص دارد خود را تعریف میکنیم .واژه هویت در برخی موارد ازنظر اریکسون کاربرد محاوره ای دارد ولی گاهی نیز در ارتباط با برخی مفاهیم جامعه شناسی وروان کاوی به کارگرفته شده است .اواشاره میکند که دلیل استفاده از واژه هویت توسط او این است که هیچنماینده درونی دیگر از قبیل خود پنداره ،نظام خود وونمایش خود یکپارچگی با فرآیند کسب هویت به اوج خود میرسد(امیدیان1388)
ازنظرلپ(1969)هویت شامل تمامی چیزهایی میشود که در طول زمان وبه صورتی معتبر درباره فرد اطلاعات به دست می دهند.
در واقع هويت، عامل يا عواملي است كه فرد را از فردي و گروهي را از گروه ديگر مجزا مينمايد(.منصور نژاد1389) ویابه عبارت دیگر هویت مفهوم ذهنی یک فرد از خودش می باشد(ربر،1985
ازنظراریکسون هویت پاسخ به این سوال است که من کیستم ؟ازدیدگاه اونوجوانان وبزرگسالان که احساس هویت در آنها قوی است ؛خود را افرادی متمایز ازدیگران می دانند (خدایاری فرد 1377)
جديدترين نظريه در حوزه هويت که مبنای نظری اين پژوهش به شمارمی رود، نظریه سبک های هويت برزونسکی است که الگويی شناختی - اجتماعی دارد .مدل پرداز ش شناختی - اجتماعی هويت به مطالعه راهبردها و فرايندهايی میپردازد که افراد برای ساخت واصلاح هويت خود به ،آنها توجه کرده یا از آنهااجتناب می کنند؛ براساس اين ديدگاه، هويت ساختاری شناختی و چارچوب ارجاعی شخصی است که برای تفسیرتجارب ر و اطلاعات مربوط به خود و پاسخ به پرسشهايی درباره مفهوم معناداری و هدف زندگی به کارگرفته میشود. مدل شناختی– اجتماعی هويت برسازندگی مبتنی است، يعنی افراد نقش های فعالی درساختن تفکر خود درباره اينکه چه کسی هستند،ايفا می کنند(امانی 1390)
به نظرمی رسد یکی از عوامل مهم تاثیر گذار در کسب هویت,سبک دلبستگی فرد باشد .دلبستگی عبارت است از موقعیتی عمیق و پایدار زیستی ، روان شناختی و اجتماعی که بر اساس ارتباط میان کودک و مراقبان او در سال های اولیه زندگی شکل می گیرد. (بالبی 1998)طرف داران این نظریه معتقدند که به احتمال زیاد سبک دلبستگی کودک بر اساس الگوهای فعال درونی از خود و نگارهای دلبستگی تا بزرگسالی ادامیه میابد و در روابط بزرگسالی منعکس می شود.(عبدی1385) الگوهای فعال درونی ، یعنی باورها ، انتظارها و احساسات فرد درباره حساسیت و پاسخ دهندگی نگاره های دلبیتگی به نیازهای وی و ارزش و شایستگی هایی را دربر می گیرد که فرد برای خود در یافتن توجه و محبت از دیگران قائل است. پیرو پژوهش های «بالبی» ، اینزورث ، بهلر، واترز و وال ، سه سبک دلبستگی ایمن ، اجتنابی و دوسوگرا را تشخیص دادند. ویژگی های بهنجار و نابهنجار روابط بین فردی به گونه ای عمیق از سبک دلبستگی اشخاص تأثیر می پذیرد .(همان)
ازطرفی دیگر یکی ازعوامل تاثیرگذار درکسب هویت فردخودتنظیمی تحصیلی اوست .یکی از مفاهیم مطرح در تعلیم وتربیت معاصر بحث خودتنظیمی است . خودتنظيمي در يادگيري از مقولههايي است که به نقش فرد در فرايند يادگيري توجه دارد. اين سازه ابتدا در سال 1967م توسط بندورا مطرح شد(كديور، 1382). خودتنظیمی پیامدهای ارزشمندی در فرآیند یادگیری آموزش وحتی موفقیت در زندگی دارد .سازگاری وموفقیت در مدرسه مستلزم آن است که دانش آموزان با توسعه خود تنظیمی وفرآیند های مشابه ،شناخت عواطف یا رفتار های خود را گسترش دهند وتقویت کنند تا بدین وسیله بتوانند به اهدافشان برسند(شانک وزیمرمن،1997 )ازواژه خودتنظیمی در زمان نوجوانی به شیوه های مختلفی تفسیر وتعبیر شده است.به طور کلی خودتنظیمی در دوران نوجوانی شامل توانایی فرد درعمل کردن به عنوان فردی مستقل وخودکارآمد است (پکهام ،چیانگ،بالهورن2001)یکی از خصوصیات کلیدی ومهم استقلال توانایی در تصمیم گیری های مناسب می باشد .یک فرد خودتنظیم برای اهداف قابل دستیابی تنظیم کرده وبرای رسیدن به آن اهداف با آگاهی از محدودیت ها وبا استفاده از منابع موجود اقدامات مناسب را انجام میدهد (میلروبرینس 2001).
راکمپر(1989)با توجه به مفهوم خودتنظیمی دریادگیری به عنوان مرحله یا فرآیندی ازسازگاری بیان میکند که یک یادگیرنده خودتنظیم کسی است که مسولیت کارها واحساسلتش رابرای آسان کردن عمل یادگیری بر عهده میگیرد(بیرنس1999
وراکمپر1989)
زيمرمن(1986م) نيز به عنوان يکي از نظريهپردازان تئوري شناختي ـ اجتماعي، راهبردهاي يادگيري خودتنظيمي را نوعي يادگيري تعريف کرده است که در آن دانشآموزان به جاي آنکه براي کسب مهارت و دانش، بر معلمان و والدين يا ديگر عوامل آموزشي تکيه کنند، شخصاً کوششهاي خود را شروع و هدايت ميکنند.
يادگيري خودتنظيمي، «راهبردهاي شناختي» و «فرا شناختي»را در بر ميگيرد. راهبردهاي شناختي به راهبردهايي که دانشآموزان براي يادگيري به خاطرسپاري، يادآوري و درک مطلب از آنها استفاده ميکنند، اشاره دارد. اين راهبردها هم براي تکاليف ساده و حفظ کردني، و هم براي تکاليف پيچيدهتر که به درک و فهم نيازمندند، کاربرد دارد. منظور از راهبردهاي فراشناختي، مجموعه فرآيندهاي برنامهريزي، بازبيني و اصلاح فعاليتهاي شناختي است. فرايندهاي شناختي همان راهبردها يا استراتژيهاي يادگيري هستند که با تسهيل فرايند يادگيري، عملکرد تحصيلي فراگيران را بهبود ميبخشند. همچنين باورهاي فراشناختي به مجموعه فرايندهاي برنامهريزي، بازبيني و اصلاح فعاليتهاي شناختي اشاره ميكنند. منظور از خودتنظيمي اين است که دانشآموزان مهارتهايي براي طراحي، کنترل و هدايت يادگيري خود دارند و به يادگيري تمايل دارند تا کل فرايند يادگيري را ارزيابي كرده و به آن بينديشند(كجباف، 1382).
اگرچه خودتنظیمی پایه ومبنای خلق وخویی دارد،اما بیشتر محققین بیان میکنند که بین آن با تجربه اجتماعی ،به ویژه با شیوه های اجتماعی شدن والدین فعل وانفعالی صورت میگیرد(ایزنبرگ 2005,فارکاس ،2002،موری وهارلان،2000).درحالی که بعضی از افراد مهارت هایی را فرا میگیرند که آنها را قادر می سازد در شرایط مختلف آغازگر جهت گیری های مثبت در مسیرشان باشند، ولی افرادی وجود دارند که توان نظم بخشیدن به عملکرد خود را به صورت روش های علمی واجتماعی مطلوب ندارند .خودتنظیمی پیشایند ها وپیامد های متعددی دارد
با توجه به جوان بودن جمعیت کشور ما، پیش بینی ويژگی های جوانان با توجه به نوع هويت، همگی بر اين موضوع مهر تأيید می زنند که هويت و متغیرهای مربوط به ،آن، بايد مورد بررسی دقیق قرارگیرد. از،آنجا که سبک های دلبستگی، يکی از اساسی ترين نقش ها را در نگرش فرد نسبت به خود و روابط افراد با يکديگر بازی می کند وباتوجه با اینکه خودتنظیمی تحصیلی نیز ازعوامل مهم سازگاری وموفقیت در مدرسه است هردواز عوامل مؤثر در روابط و کسب هويت میباشندکه ازموضوع های مهم و ضروری برای انجام پژوهش حاضراست؛ لذا هدف از اين پژوهش، بررسی رابطه میان سبک های دلبستگی وخودتنظیمی تحصیلی و هويت و پیش بینی سبک های هويت براسا س سبک های دلبستگی وخودتنظیمی تحصیلی است.
سوابق مربوطه : (بيان مختصر سابقه تحقيقات انجام شده پيرامون موضوع و نتايج تحصيل شده در داخل و خارج و نظريان علمي در رابطه با مسئله )
تحقیقاتی که به بررسی مستقیم در رابطه با سبک های هویتی وخودتنظیمی هیجانی پرداخته باشد توسط محقق یافت نشد البته در زمینه سبک های هویتی وسبک های دلبستگی تحقیقاتی یافت شد که ذکرمیشوداما تحقیقات در موضوعات نزدیک به سبک های هویتی وخودتنظیمی تحصیلی که شاید بتواند رابطه متغیر های مذکور را نشان دهد ذکر شده است
بر اساس نتایج پژوهش ها ، دلبستگی ایمن با ویژگی های ارتباطی مثبت شامل صمیمیت و خرسندی ، دلبستگی اجتنابی با سطوح پایین تری از صمیمیت و تعهد، و دلبستگی دوسوگرا با شور و هیجان و دل مشغولی درباره روابط توأم با خرسندی کم ، مرتبط است.(فینی1999)
در تحقیق هایی متعدد روابط میان دو سازه هویت و دلبستگی مورد مطالعه قرار گرفته اند که نتایج آنها با هم متفاوت است ؛ در بعضی از این تحقیق ها میان دلبستگی ایمن و پایگاه هویت سردرگم ، رابطه منفی به دست آمده است . در تحقیق هایی دیگر ، میان دلبستگی ایمن و پایگاه هویت پیشرس رابطه ای مثبت به دست آمده است و در بعضی تحقیق ها ، هیچ گونه رابطه ای میان این دو سازه به دست نیامده است.(نصرتی 1385)
نتایج پژوهش اویلا، کابرال و ماتوس روی 236 دانشجوی کارشناسی ريال از رابطه ای معنادار میان سبک های دلبستگی و سبک های هویت حکایت دارد(اویلا، کابرال و ماتوس2011) نتایج مطالعات انجام شده نشان می دهد که دلبستگی ایمن میان مادر و فرزند ، فرایند رشد هویت را سهولت می بخشد.(کراگر2009) نتایج مطالعه باکر نشان داد که دلبستگی ایمن ، ارتباط مثبت معناداری با انسجام هويتی و رابطه منفی معناداری با ،آشفتگی هويتی دارد(باکر2006)
یافته های مطالعه روی 91 دانشجو نشان داده است که افراد دارای دلبستگی ایمن،هویت موفقی را کسب میکنند .وگن سن ،هووگ وبرگیوس با مطالعه روی 79 دانشجودریافتند که افراد با هویت منسجم دارای سطوح بالاتری از دلبستگی بیمناک را نشان داده اند(واگنسون2003) .کندی با مطالعه روی 225 دانشجوی کالج پسران دریافت که افراد دارای هویتسردرگم نسبت به افراد دلبسته ایمن ،بیشتر دارای سبک دلبستگی بیش مشغول وبیمناک بودند(کندی1999)
يافته هاي تحقيقات كيتسانتاس، وينسلر و هاي) 2008) زویچ وسکلار(2005)تاکمن (2003)استامپف واستاندلی(2002 )نشان داد كه فرايندهاي خودتنظيمي به موفقيت هاي تحصیلی منجر میشود
بررسي پينتريچ ( 2003 ) نيز نشان داد كه دانش آموزان با خودتنظيمي بالا ازانگيزه ي تحصيلي و يادگيري بهتري برخوردارند. در اين خصوص كه خودتنظيمي در فرآيند يادگيري، آموزش و حتي موفقيت هاي زندگي پيامدهاي ارزشمندي دارد
شانك و زيمرمن( 1997) معتقدند موفقيت در مدرسه مستلزم آن است كه دانش آموزان با توسعه ي خودتنظيمي يا فرآيندهاي مشابه، بايستي شناخت، عواطف يا رفتارهاي خود را گسترش وتقويت كنند تا بدين وسيله بتوانند به اهدافشان برسند.
فارسی نژاد در پژوهش خویش نشان میدهد که دانش آموزان با سبک هویت اطلاعاتی نسبت به دیگر سبک های هویت تمایل بیشتری به پیشرفت مهارتهای مطالعه دارند واز پیشرفت تحصیلی بالاتری برخوردارند.آمرسدن وگرینبرگ (1987)از بررسی های متعدد خود نتیجه گرفتند که کیفیت دلبستگی به والدین باسلامت عمومی نوجوان وشکل گیری هویت ورضایت از زندگی ارتباط معنادار وجود دارد.بر اساس نتایج حاصل از پژوهش های بروزنسکی(2003) و بروزنسکی وکاک(2000)اافراد با سبک هویتی اطلاعاتی –آگاهانه وبه طور فعال به جستجوی اطلاعات وارزیابی آنها می پردازند وسپس اطلاعات مناسب خود را مورد استفاده قرار می دهند.این افراد دارای اهداف تحصیلی وشغلی روشن هستند ودر میحط تحصیلی از خودمختاری آموزشی ،عملکرد تحصیلی ،خودتنظیمی بالایی برخوردارند.
پروپوزال 15000 تومان
کامل در حد ارشد و دکتری
شماره تماس 09185620131